Γεια σου Μάνα Γη

Γράφει ο Μάριος Νόττας*

 

Πριν αρκετά χρόνια είδα μια ταινία που ‘σφηνώθηκε’ κάπου στο μυαλό μου, σε εκείνο το στρώμα της μνήμης που αναδύεται αυθορμήτως, καθορίζοντας στάσεις, εκτιμήσεις και συμπεριφορές. Είχε έναν ακατάληπτο τίτλο “Να Είσαι Εκεί Κύριε Τσανς” και βασιζόταν στην ομώνυμη νουβέλα του Jerzy Kosiński.

 

Πολυεπίπεδη κωμωδία, με τον Πήτερ Σέλερς στο ζενίθ της καριέρας του να υποδύεται έναν απλοϊκο κηπουρό που -έχοντας ζήσει όλη του τη ζωή στον κήπο του εργοδότη του- βρίσκεται στον δρόμο, όταν αυτός πεθαίνει. Η ζωή τον οδηγεί στο περιβάλλον ενός μεγιστάνα, όπου όλοι θαμπώνονται από την απλότητα της σκέψης του που βασίζεται (μόνο) στη σχέση του με τη γη, τη βλάστηση και την αθώα  θεώρηση του κύκλου της ζωής. Η αδιαμεσολάβητη σχέση του ειλικρινούς ανεπιτήδευτου ‘παρθένου’ κηπουρού με τον αντίποδα, τα διεφθαρμένα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας, διατρέχει τα 90 λεπτά του Έργου αφήνοντας γλυκόπικρη ανάμνηση, ακριβώς όπως κάνουν τα πονήματα που συνδυάζουν φαντασία, αυθεντικότητα και μία παράξενη αίσθηση οικειότητας.

 

Αθήνα 2026: Μία μεγάλη πόλη - ένα αστικό φαινόμενο, άναρχα ανεπτυγμένο, με κρυφές ομορφιές και αποκρουστικές αμαρτίες. Με συνένοχους (ή συνυπεύθυνους) όλους μας: “Μαζί τα φτιάξαμε” θάλεγε ο αείμνηστος (και ευφυέστατος) Πάγκαλος. Μια πόλη που επιμένει να μπλαστρώνει το χώμα με άσφαλτο, να αναπτύσσεται οριζοντίως και επιθετικώς προς κάθε ελεύθερο χώρο, καλλιέργεια και ελεύθερη επιφάνεια και -σε πείσμα της επικοινωνίας της “μεγαλύτερης αστικής ανάπλασης”- να αδιαφορεί για το αύριο, αρκεί να διαιωνίζει τη ψευδαίσθηση μιας επίπλαστης ευμάρειας των μεσιτών και των κατασκευαστών. Χωρίς όραμα, πρόβλεψη ή σχεδιασμό, νομοθετεί (όταν το κάνει) για να βολέψει υπάρχουσες αμαρτίες ή να ξεπλύνει υποχρεώσεις εξουσίας. Και φυσικά φροντίζει για τη μη-εφαρμογή, ή απαξίωση των “νόμων” όταν αυτοί υπάρχουν. Σε ένα διαρκές αλισβερίσι, τόσο γνώριμο, όσο και η Παγκάλειος Συνενοχή που περιγράψαμε πιο πάνω.

 

Το χειρότερο ακολουθεί: 

 

Η αποξένωση από τη Γη (είτε φτιάχοντας αποπνικτικές τσιμεντένιες στρωματώσεις κάτω από τα πόδια μας, είτε αδιαφορώντας παντελώς για τους μικρούς νέους πολίτες που μεγαλώνουν πάνω τους) δεν έρχεται μόνη. Κουβαλάει ένα σωρό άλλες στρευλώσεις που ποικίλουν από την ψυχική ανισορροπία της αστικής αποξένωσης μέχρι το φαινόμενο της (διαρκώς εξαπλούμενης) εφηβικής βίας. Σε συνδυασμό με την διαρκώς διευρυνόμενη κοινωνική ανισότητα (σε πολλά μετερίζια, όχι μόνο στο αυστηρώς οικονομικό) καθώς και με τη σχεδόν βίαιη επιβολή νεανικής κουλτούρας που εστιάζεται στη βία και στο συγκινησιακό σοκ, μας βεβαιώνει για δύο πράγματα:

 

-Πως -όπως συνήθως- ΔΕΝ μάθαμε τίποτα παρατηρώντας την υπόλοιπη Εσπερία, της οποίας η “ποιότητα ζωής” διασπαθίζεται από την προϊούσα εγκληματικότητα και τα προβλήματα του “περιθωρίου των μεταναστών”.

 

-Πως η αβάσταχτη ελαφρότητα του laisser faire, και της εγκληματικής ξεγνοιασιάς πως τα πράγματα μπορούν να διορθώνονται μόνα τους μας οδηγούν σε μέρες που θα κάνουν την αθώα και σε ανέχεια Ελληνική αστική κοινωνία του ‘60 να μοιάζει Παράδεισος.

 

Το πρώτο που έχουμε να κάνουμε είναι να “το πάρουμε αλλιώς”. Να αυστηροποιήσουμε τη χρήση γης. Να βάλουμε πλαφόν στις τιμές πώλησης και στο περιθώριο κέρδους. Να βάλουμε όρια στις πωλήσεις σε ξένους επενδυτές. Να ενθαρρύνουμε άλλους τρόπους αξιοποίησης γης, δίνοντας τα ανάλογα κίνητρα. Να χρηματοδοτήσουμε γενναία την πρώτη κατοικία. Να αναδείξουμε τα γεωργικά συγκριτικά πλεονεκτήματα του κάθε τόπου και να δεσμεύσουμε (και χρηματοδοτήσουμε) τις ποιοτικές τοπικές παραγωγές. Και όπως επί χρόνια διακονεί ο συνοδοιπόρος Γιώργος Καμπουράκης (ο καθηγητής), να δεσμεύσουμε γεωγραφικές ενότητες ολόκληρες (αρχίζοντας πειραματικά με νησιά) ως origin controlee, αυστηρώς Βιολογικής Καλλιέργειας.

 

…Και πάνω απ’όλα…

 

…Να επανα-οριοθετήσουμε τη σχέση μας με τη Γη.

Αυτό γίνεται μόνο σε επίπεδο Εκπαίδευσης - Παιδείας - Αγωγής (όχι, δεν είναι το ίδιο πράγμα…)

 

Μέρος του Eγκύκλιου 12ετούς Προγράμματος ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ να αφοσιωθεί στην “Παιδεία Σχέσης με τη Γη”, όχι ως μέρος ενός στείρου περιβαλλοντικού προγράμματος, αλλά ως βιωματική σχέση, με φυτέματα, εκδρομές, φροντιδα κήπων και δέντρων, διανομή και απόλαυση καρπών και πλήρη επαναπροσανατολισμό της Εφηβικής Ψυχαγωγίας, μακριά από τις σειρήνες των χειροσυσκευών, επαναφέροντας την χαμένη επαφή μαζί της. Και βέβαια, αυτό να γίνει ΚΥΡΙΩΣ στις αστικές γειτονιές που το έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με πολύ απλούς (και πάμφθηνους) τρόπους.

 

…Και επιτέλους να τινάξουμε από πάνω μας, σαν να είναι λέπρα, τη κουλτούρα, του “καθαρού” και μπλαστρωμένου περιβάλλοντος, αναζητώντας την Άγια Σκόνη και την επανασύνδεση με τη Χαμένη Μητέρα - που κάπου μας περιμένει, όσο και αν την απωθούμε.

 

*Ο Μάριος Νόττας θυμώνει με την ασχήμια που στην επανάληψή της γίνεται αόρατη και μοιρολατρικά αποδεκτή. Θεωρώντας τον εαυτό του, την ‘τάξη’ του και τους φίλους του ως μέρος του προβλήματος, γράφει για μικρά και μεγάλα εωσφόρα. Σε περιόδους νηφαλιότητας, διευθύνει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Επικοινωνίας.