Πανόπτης Musk

Γράφει ο Μάριος Νόττας*

 

Αρχή του 21ου αιώνα. Στο Εγγλέζικο ερευνητικό κέντρο διαστήματος Surrey Space Center ένας Νοτιοαφρικανός επιχειρηματίας που ασχολείται με καινοτόμα, υψηλού ρίσκου εγχειρήματα, έρχεται να “εκπαιδευτεί”. Γίνεται δεκτός πανηγυρικά, έχει μόλις ολοκληρώσει μία τεράστια κίνηση πουλώντας τον γίγαντα των διαδικτυακών πληρωμών Paypal, που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Το τι κάνει εκεί, το ξέρει μόνο ο ίδιος. Όπως και τον λόγο που δεν έχει προτιμήσει τη NASA.

 

Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ο κόσμος ξέρει (ή μαντεύει): Οι ουρανοί ανήκουν στον Μάσκ. Περισσότερα από τα ⅔ των ενεργών δορυφόρων στον νοητό εναέριο “διαστημικό” μανδύα της γης ελέγχονται από την εταιρεία του, την SpaceΧ. Και το ακόμα πιο εκπληκτικό επίτευγμα (επιχειρηματικό, αλλά -κυρίως- επιρροής), η παγκόσμια διακίνηση παρένθετων διαστημικών αντικειμένων, σε έναν ουρανό που ήδη στενάζει από τα διαστημικά σκουπίδια, γίνεται μέσω των πυραύλων του.

 

Όντως, τα ΜΜΕ αδυνατούν να καταλάβουν (μέχρι πρόσφατα) πως αυτός ο τύπος, όσα λεφτά κι αν έχει, αντέχει οικονομικά να βλέπει τους πυραύλους του να καίγονται, τα πειράματα των ρουκετών - λεωφορεία (που επαναχρησιμοποιούνται) να καταλήγουν σε φιάσκο, αλλά ο ίδιος να επιμένει σθεναρά.

 

Αποτέλεσμα: Να είναι σε θέση πλέον να προσφέρει υπηρεσίες στα ανα τη Γη διαστημικά κέντρα, να έχει δικό του αυτοτελές και ανεξάρτητο πυραυλικό  πρόγραμμα, να αποτελεί “Εργολάβο” της NASA (και όχι μόνο) αναλαμβάνοντας τον μεγάλο όγκο του έργου της, να πρωτοπορεί στην ανάπτυξη οιονεί πολεμικών εφαρμογών και όπλων, να καθορίζει την πορεία πολέμων αυξομειώνοντας τη ροή των πληροφοριών, αλλά και να επηρεάζει την καθημερινότητα με πολύ πιο απλούς και “γήϊνους” τρόπους.

 

Πόσοι γνωρίζουν άραγε πως το μόνο πραγματικά παγκόσμιο δίκτυο, και μάλιστα ασύρματο, οχυρωμένο και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες λειτουργικό είναι το starlink? To πολύ να είναι γνωστό ως ένας εναλλακτικός / προσιτός πάροχος ίντερνετ. Εκείνο που δεν είναι ευρύτερα κατανοητό είναι ότι ο ιστός από συστάδες μικρών δορυφόρων που κατάφερε να υφάνει ο Μάσκ μετά το 2019, δεν εξυπηρετεί μόνο αυτό. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι ενός ευρύτερου πανίσχυρου δικτύου, ικανό για λειτουργίες τόσο τρέχουσες όσο και επερχόμενες. Για να δώσουμε μία αίσθηση δυναμικού, μόνο η απεικονιστική του ικανότητα ανέρχεται στο ύψος των ελάχιστων pixel ανά μέτρο γης, ενώ βελτιώνεται συνεχώς βάσει όχι μόνο των οπτικών, αλλά της τεχνητής νοημοσύνης. 

 

Το δίκτυο αυτό είναι αυθύπαρκτο και μοναδικό. Δεν υπάρχει άλλο όμοιο του στον πλανήτη και προσφέρει σημαντικό εμπορικό, στρατιωτικό, εκπαιδευτικό, πολιτικό και επικοινωνιακό πλεονέκτημα στους διαχειριστές του. Οι ανταγωνιστές των οποίων, αναπτύσσονται επίσης. Αλλά χωρίς την αντίστοιχου βεληνεκούς υποδομή.

 

Απότοκη ερώτηση:

 

Τι σημαίνει αυτό για την τεχνολογική κούρσα μεταξύ των υπερδυνάμεων; Δημιουργείται ασυμμετρία επιρροής (άρα και έλλειψη αντιστάθμισης ισχύος) μεταξύ τους; 

 

Η απάντηση είναι ναι. Οι Αμερικανοί γνωρίζουν πολύ καλά πως τόσο οι Κινέζοι, όσο και οι Ρώσοι, αλλά και αναδυόμενες δυνάμεις όπως π.χ. η Ινδία - εν μέρει και η Ευρώπη, είναι υπολογίσιμοι παίκτες σε θέματα που ποικίλουν από τα Οπλα, το Διάστημα και τα Φάρμακα μέχρι την πρωτογενή ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκεί όμως που οι υπερ - Ατλάντιοι (κατάφεραν να) έχουν το πλεονέκτημα, είναι το Αυτοτελές Ευέλικτο Παγκόσμιο Δίκτυο. Ένα δίκτυο στο διάστημα, που συναποτελείται από δορυφόρους επικοινωνιών, κόμβους επιτήρησης, αποκεντρωμένη επεξεργασία (συνεπώς ‘άτρωτη’ σε επίγειες απειλές) και υπερεθνική δικαιοδοσία (δεν υπόκειται σε επίγειους νομικούς περιορισμούς).

Και για να το αναπτύξουν εμπιστεύτηκαν και στήριξαν έναν επιχειρηματία με δεσμούς που εκτείνονται σε υπερεθνικό πλαίσιο. Αυτό γεννάει νέες ανησυχίες. 

 

Ο Μασκ, οι εταιρείες του, οι χρηματοδότες του, οι εταίροι του και οι (συνήθως εθνικοί) οργανισμοί πληροφοριών που διασυνδέονται με τα παραπάνω, συναποτελούν το  οικοσύστημα - ισχύος - Μασκ.  Επανα-νοηματοδοτούν το τι είναι η παγκόσμια Ελίτ ισχύος, ενώ κάποιοι τους θεωρούν Επικυρίαρχους. Τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα. Το πιο ενδιαφέρον είναι πως αυτή η Συστάδα Ισχύος, δεν έχει αποκλειστικά Εθνικό χαρακτήρα, παρά την ασφυκτική εποπτεία του ΝRO  - National Reconnaissance Office - της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών που περιλαμβάνει την Υψηλή Τεχνολογία και το Διάστημα. Πράγμα που σημαίνει πως είναι δυσκολότερο να υπακούσει σε κανονισμούς ή να λειτουργήσει υπό εγγυήσεις ασφάλειας ή ιδιωτικότητας, όπως π.χ. ένας πάροχος τηλεπικοινωνιών (όσο διάτρητες και αν είναι αυτές).

 

Αυτό, σε συνδυασμό με τις επιφυλάξεις για ενδεχόμενη “χειραφέτηση” των δρώντων της Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργεί ένα εύφλεκτο μίγμα. 

 

Η Γεωπολιτική επανακαθορίζεται αενάως βάσει των δεδομένων επιρροής. Και αυτά, όντας απελπιστικά πυκνά, υπακούουν σε χαοτικούς κανόνες απαιτώντας ψύχραιμη και παιδευμένη ματιά. Ας ελπίσουμε πως τα κέντρα αποφάσεων την έχουν.

 

*Ο Μάριος Νόττας θυμώνει με την ασχήμια που στην επανάληψή της γίνεται αόρατη και μοιρολατρικά αποδεκτή. Θεωρώντας τον εαυτό του, την ‘τάξη’ του και τους φίλους του ως μέρος του προβλήματος, γράφει για μικρά και μεγάλα εωσφόρα. Σε περιόδους νηφαλιότητας, διευθύνει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Επικοινωνίας.